Phạm Nga và bài Ký CHUYỆN ‘ĂN NOEL’, ‘CHƠI NOEL’ MỘT THỜI… và nghe nhạc Jingle Bells, Youtube Caroline Thanh Hương.

 Kính mời quý anh chị đọc bài ký của anh Phạm Nga và xem vài kiểu ác dài Việt Nam năm 2022.

Trước những năm 1975, ai trong chúng ta cũng có những mùa lễ Giáng Sinh khác nhau, kỷ niệm xưa bao giờ cũng đẹp, đáng nhớ, nhưng ngày hôm nay, chúng ta cũng có những mùa Giáng Sinh mới của một thế kỷ mới và sau một đại dịch của thế kỷ đã bắt đầu và còn chưa chấm dứt, hy vọng chúng ta sẽ có thêm những kỷ niệm vui hơn những ngày tháng cũ.

Cám ơn anh Phạm Nga đã gửi bài cho Noel mà tôi thì ngày càng bận việc nhà, việc làm nên bài post hơi chậm.

Quý anh chị thích nghe một chuyện cũ không?

Mời xem thêm youtube iới thiệu phiên bản gốc Con Ma Nhà Họ Hứa, năm một chín bảy ba, ít hình ảnh về các trận đá banh trước đây.

Cám ơn  anh đã mời xem bài sưu tầm.

Bonnie Cho

Caroline Thanh Hương

 

Ký

 

CHUYỆN ‘ĂN NOEL’, ‘CHƠI NOEL’ MỘT THỜI…

PhạmNga

 

1.

Xa xưa, vài năm đầu thập kỷ 60 thế kỷ trước, chiến tranh còn chưa khốc liệt mà chỉ mới có mặt đâu đó ở những vùng rừng núi thật xa đô thành Sài Gòn, vào ban đêm thỉnh thoảng mới nghe tiếng đại bác chợt vọng về thành phố. Thanh bình như thế, bọn nhóc dân Sài Gòn như tôi tha hồ háo hức trông chờ những lễ hội lớn lao, thật vui vẻ là lễ Giáng sinh /Noel và đi liền là Tết dương lịch.

Cứ bắt đầu nghe bản nhạc Jingle Bells vang vang ngoài phố cùng hình ảnh ông già Noel cỡi xe tuần lộc, tươi cười trên những tấm thiệp đẹp đẽ bày bán nơi vỉa hè là tôi đã vô cùng nôn nao, hí hửng. Bọn trẻ, bọn thanh thiếu niên nam nữ ở đâu chẳng thế, lúc nào cũng chộn rộn trong những mùa hoan lễ!

Và chính vào thời thiếu niên ấy, tôi bắt đầu hiểu lễ mừng Chúa Giáng sinh hằng năm không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng của riêng người Thiên Chúa giáo mà thực tế còn là một lễ hội lớn của toàn cầu, gắn liền với lễ hội đón Năm Mới của toàn nhân loại, không phân biệt tôn giáo, sắc tộc, màu da, châu lục… nào. Theo ý nghĩa ấy, đối với dân Sài Gòn lễ hội Giáng sinh/Noel ngoài phần ‘lễ’ trang trọng gồm các nghi thức và cầu nguyện còn có phần ‘hội’ tưng bừng, đó là: vui chơi, họp mặt, tiệc tùng, hẹn hò, chúc tụng, tặng quà qua lại, khiêu vũ,… Và theo ghi nhận của cậu nhóc-tôi, cái hay nhất thời đó là nhiều dân Sài Gòn gốc giáo dân sẵn sàng rủ, mời bạn bè thuộc tôn giáo khác cùng ‘ăn Noel’, cùng ‘chơi Noel’ đề huề, vui vẻ.

Đến ngày 24 tháng 12 và trọng tâm là đêm 24 tháng 12 (phương Tây gọi là Christmas Evening, nói tắt là Christmas Eve.), người theo đạo Thiên Chúa đến nhà thờ dự lễ mừng đón Chúa, trong khi tại nhà tiệc Noel đã sẵn sàng! Vâng, đối với đại đa số trong chúng ta, chuyện ‘ăn Noel’ đứng đầu trong các tiết mục ‘chơi Noel’. Ngay đối với những cặp tình nhân, cứ cho là chuyện ăn diện thật đẹp, hẹn hò cùng nhau đi chơi Noel là quan trọng nhất, lựa chọn trên hết đi, nhưng mấy đứa đi chơi vung vít đến 12 giờ đêm cũng sẽ tìm đến một tiệc Noel nào đó thôi, bởi khi mọi người nói ‘ăn Noel’ thì không gì khác hơn là bữa tiệc tưng bừng tại nhà vào đêm 24 tháng 12 để cùng mừng Chúa ra đời. Tiếng Pháp gọi cái tiệc tưng bừng này là réveillon (có nghĩa là bữa ăn nửa đêm vào đêm Noel hoặc đêm giao thừa dương lịch).
Có điều là, dù nói đêm Noel nhằm mừng Chúa ra đời và do theo Kinh Thánh, Chúa ra đời đúng 12 giờ đêm nên tiệc réveillon khai mạc vào đúng nửa đêm, nhưng thực tế nhiều tiệc réveillon khai mạc sớm hơn và kéo dài; đến đúng 12 giờ đêm thì mọi người sẽ nâng ly, cùng hò reo mừng Chúa ra đời. Thậm chí, có những nhóm bợm nhậu đã gầy độ - gọi là nhậu Noel – từ trưa ngày 24, và tất nhiên, tay bợm nào còn ‘sống sót’ đến 12 giờ đêm thì tửu lượng thật đáng nể.

 

2.

Đêm Noel thời đó, dù biết ngoài đường thế nào cũng kẹt xe dân Sài Gòn vẫn đổ ra đường, dạo phố Tự Do, Lê Lợi, Nguyễn Huệ… tráng lệ đèn hoa, đặc biệt rực rỡ là khu vực nhà thờ Đức Bà quận Nhứt và nhà thờ Đức Bà Tân Định. Rồi ai nấy trở về nhà mình hay nhà bạn bè/người thân, cùng nhau ngồi vào tiệc réveillon nhất định kéo dài. Riêng với dân uống rượu, Noel luôn là một cái cớ quá đẹp cho các ông chè chén thâu đêm trong cái lạnh nhè nhẹ, thật thú vị của đêm tàn năm.

Năm nào cũng vậy, bác Phán, bạn bố tôi, một con chiên ngoan đạo, cũng mời toàn thể gia đình Phật giáo chúng tôi đến chơi ở nhà bác suốt đêm 24, hay ít ra phải có mặt lúc nửa đêm để cùng ăn réveillon.

Đối với cậu bé háo ăn là tôi, người ta mừng Chúa ra đời bằng tất cả tình cảm kính yêu Chúa là rất tốt, nhưng thật tốt hơn nhiều khi có thêm món gà tây tuyệt vời như ở nhà bác Phán. Hồi đó, tôi tưởng tượng vào ngày lễ Phật đản, thay cho mâm cơm chay của bà ngoại và mẹ tôi, sẽ là bữa tiệc như tiệc réveillon đêm Noel thì hay quá! Vào cái đêm đặc biệt này, tôi còn được người lớn cho phép uống một tí rượu vang nữa.

Chưa hết, bác Phán còn nghiêm trang cho biết do nghe tôi ở tháng 11 đã được lãnh bảng danh dự “đỏ” trong lớp (hồi đó, nhà trường khen thưởng học sinh giỏi học hằng tháng bằng 3 loại bảng danh dự in màu đỏ /xanh /vàng cho 3 hạng: nhất /nhì/ba) ông già Noel đã quyết định có phần thưởng cho tôi – y như tất cả những trẻ em ngoan ngoãn, học giỏi trên trái đất này nhân mùa Giáng sinh – và đêm nay, ông đã nhờ chủ nhà chuyển tới cậu khách ‘nhí’ một món quà Noel thật xinh xắn, tương tự như đám con trong nhà này đã được nhận trước đó…

Ông già Noel muôn đời tốt bụng! Và bác Phán – người chuyển quà của ông – cũng tốt bụng không kém dù bác có hơi đãng trí, quên mất rằng tôi lúc ấy đã là một thiếu niên, dễ gì bị gạt về sự tồn tại huyền thoại của thánh Santa Claus ở thế kỷ 20 cùng các trò ma mãnh của ông ấy, như chui ống khói vào nhà, bí mật để quà tặng trên đầu giường cho bọn trẻ khi chúng còn say ngủ với những giấc mơ thật đẹp… Không sao cả, vì không gì sung sướng, hạnh phúc hơn cho bằng làm con nít mà được người lớn gạt gẫm kiểu này. Cứ để cho bác Phán phỉnh tôi vì đó là biểu hiện tấm lòng bác yêu thương tôi không khác con cái nhà bác mà chia đều quà cáp mùa Giáng sinh.

Vào thời ấy sao người ta có thể sống dễ chịu và rộng mở thương yêu đến thế? Hình như ai nấy đều an tâm, miệt mài làm việc trong một nền kinh tế vững mạnh, đến nổi vàng y khá rẻ, tiền Việt Nam đồng cao giá hơn tiền won của Đại Hàn. Giới đi làm ăn lương là quân nhân và công chức (hồi đó nói tắt là quân-công) ở mọi cấp bực lớn nhỏ đều có lãnh phụ cấp gia đình (tức lương vợ, lương con) cùng nhiều loại phụ cấp khác, như: phụ cấp gia đình, phụ cấp đắt đỏ, phụ cấp chức vụ, phụ cấp độc hại, phụ cấp bằng cấp v.v… Trong nước rất hiếm khi nghe nói đến nạn công chức tham nhũng. Ngày nay, thỉnh thoảng người ta còn nhắc một cách ngắn, gọn đến nền kinh tế – xã hội thời đó với cái tên “hồi một người đi làm nuôi cả nhà”. Mọi người được đãi ngộ và kiếm sống xứng đáng với mồ hôi cần lao mình bỏ ra. Để rồi, điẻn hình như vào mùa Giáng sinh, người ta sống tương thân tương ái, sẵn lòng chia xẻ những gì mình có với bạn bè, không phân biệt giai cấp xã hội, tôn giáo, học thức…

Như rất tử tế là những ông chủ người ngoại quốc rất hào phóng với nhân viên thuộc cấp người Việt. Không riêng gì ông xếp Tây bụng bự ở chỗ làm của bố tôi và bác Phán là công ty đồn điền Michelin, nhiều ông xếp Tây khác, như ở công ty đồn điền S.I.P.H., hãng bia La Rue, hãng xe L’U.C.I.A. v.v… cũng tặng quà Noel rất hậu hĩnh cho nhân viên. Cứ cuối tháng 12 hằng năm, ít nhiều tùy theo cấp bực và năng lực, mỗi nhân viên người Việt lãnh thêm lương tháng 13 cùng một phiếu tặng đùi trừu (gigot), chai rượu, lóc bia La Rue loại đặc biệt nhãn xanh (trên thị trường chỉ có nhãn đỏ) … Hay vào sáng ngày 24, phố phường đông vui, nhộn nhịp, tôi được bố tôi chở đến Givral, cửa hàng thực phẩm cao cấp nhất Sài Gòn thời ấy. Bố tôi đưa ra phiếu tặng của chỗ làm và nhận cái đùi cừu lạnh cứng. Tôi hỉnh mũi hãnh diện vô cùng vì thịt cừu (hay thịt ngỗng, thịt gà tây) vốn là những món ăn sang trọng, cao cấp kiểu Tây mà không phải dân có tiền nào cũng có được trong tiệc Giáng sinh.

 

3.

Trước biến cố máu lửa Mậu Thân 1968, cậu học sinh cuối cấp trung học là tôi đã biết hưởng thụ lễ hội Noel theo kiểu… không con nít nữa. Sau chính biến 1963, nền đệ nhất Công hòa sụp đổ cùng cái lịnh cấm khiêu vũ của bà cố vấn Trần Lệ Xuân, dân Sài Gòn vui chơi thoải mái hơn. Tôi nhớ là dù phải chăm chỉ học hành cho hai cái bằng tú tài I và II (hồi đó tú tài II còn thi cả vấn đáp môn sinh ngữ chính, như tôi đã thi với giám khảo người Pháp) nhưng khi có mấy ngày lễ nghỉ học cũng phải nghỉ xả hơi, nên cứ đến Noel là xin ba mẹ đi chơi -  cụ thể là đi chơi với bạn. Chuyển biến tâm sinh lý theo-tuổi của tôi cũng thuận theo tự nhiên thôi. Đó là, mấy năm trước còn nhỏ thì cứ đêm Noel là theo ba mẹ đến nhà bác Phán ăn réveillon rất đả, nhưng giờ lớn rồi, tự nhiên cái háo hức ‘ăn Noel’giảm đi, thay vào đó là hăm hở ‘chơi Noel’ với bạn, trong đó có… bạn gái mà bọn tôi gọi là ‘đào’, như: ‘đào học Ma-ri Cút’, ‘đào biết nhảy để dẫn đi bal’.v.v…

Mà chơi với một nhóm bạn trong lớp, toàn con nhà khá giả cũng rất vui. Tôi đã thầm an tâm khi nhận ra mình khi là con nhà trung lưu mà chơi với đám “thiếu gia công tử” này cũng không đến nỗi là dựa hơi, chơi ké vì tôi vừa là tên học giỏi nhất đám, nên các cậu hay nhờ tôi chỉ bài. Đổi lại, khi các cậu hùn tiền lập một ban nhạc trẻ thì tôi được giữ vai rhythm guitar. Ban nhạc không có tên này hợp tác với bạn bè vừa trong trường vừa bên ngoài là 2 trường Pháp Marie Curie (gọi tếu là Ma-ri Cút) và Charles De Gaulle tổ chức khiêu vũ, nôm na là nhảy đầm, hay party (tiếng Anh) hay bal (tiếng Pháp, tức bal de famille, có nghĩa là khiêu vũ gia đình, nhưng giới trẻ chỉ nói gọn là đi “bùm” hay đi “ban”).

Bal Noel được tụi tôi mở suốt từ đêm 24/12 cho đến đêm giao thừa 31/12! Nhớ là ví dụ như Noel trúng vào thứ Sáu, thì chơi suốt cho tới thứ Sáu tuần sau – một tuần lễ. Cứ chiều tối là ăn-tơ-ni (bọn học trường Việt thường nói bừa như thế, trong khi đúng tiếng Pháp là en tenue, có nghĩa là diện đồ, lên quần lên áo), hẹn nhau kéo tới một biệt thự tư gia nào đó, nhảy nhót suốt đêm. Nếu ban nhạc “oải” rồi thì nghỉ, để băng ma-nhê hay đĩa 33 tours mà nhảy tiếp. Có một lần, khoảng 1 giờ sáng, tụi tôi nghỉ chơi, chở ‘đào’ về chợ Đa Kao, trong nhà lồng chợ có một chỗ bán đồ ăn uống suốt đêm tới sáng. Không rõ là ăn đêm hay ăn sáng nữa nhưng dân chơi Sài Gòn đều biết chỗ ăn uống bình dân nhưng ngon lành này. Tên chef d’orchestre (trưởng ban nhạc) ngớ ngẩn hỏi: “Tối mai đi đâu hả tụi bây?” Tôi cười: “Tối nay chớ tối mai gì? Đã một giờ rồi, qua ngày mới rồi mà!” Nghĩa là người ta vui chơi đến mất cả ý niệm thời gian.

Nhưng có quên gì cũng được nhưng phải nhớ là chỉ vài tiếng đồng hồ thôi, phải về nhà, tắm rửa sửa soạn, bỏ bộ cánh sang trọng mặc đi nhảy đầm ra mà mặc vô bộ quần xanh áo trắng để đến trường vì giữa Noel và Tết tây vẫn có mấy ngày đi học. Bọn trẻ chúng tôi thời đó phải làm sao học cho giỏi, cho khá (còn chơi thì… khỏi nói, nhất định giỏi!) mới được cha mẹ tin tưởng mà cho tự do đi chơi. Điều vô cùng quí giá là thời đó, đám thanh niên nam nữ con nhà giàu có, thế lực như thế mà chẳng bén mùi ma túy, thuốc lắc, thuốc kích dục… như thời nay. Có ghê gớm lắm là một lần, một tên trong đám lén lấy trong tủ rượu của ông ‘pô’ hắn một chai Hennessy ra cho cả bọn uống sec thử (không kèm soda), cho le lưỡi, lắc đầu chơi – vậy thôi.

 

3.

Rồi cuộc sống trôi theo năm tháng. Thời mới sau 30 tháng 4, lễ hội mừng Chúa Giáng Sinh, đón Năm Mới có lúc đã bị ai đó lên án là ‘trò ăn chơi, hưởng thụ của bọn tiểu tư sản’. Do đó, cứ đến ngày 24 Noel là một số (không phải tất cả) gia đình người Công giáo lặng lẽ đi nhà thờ hành lễ cho nhanh, gọn rồi trở về nhà. Còn giữa thời buổi khó khán, thiếu thốn mọi thứ, người dân phải xếp hàng mua gạo theo tiêu chuẩn lương thực chỉ có 12kg -15kg/người/tháng thì hãy quên đi cái tiệc réveillon thịnh soạn giữa đêm mừng Chúa ra đời mà người Sài Gòn, không phân biệt lương giáo đã cùng vô tư chia xẻ cho nhau những mùa Noel xa xưa…

Vào cuối tháng 12 năm 1979, từ chỗ làm là 1 nông trường trồng bo bo ở Củ Chi, tôi về phéptình cờ tôi gặp lại anh chàng trưởng ban nhạc cùng học ở lớp đệ nhị năm 1966 ngày xưa. Cha anh, một thương gia giàu sụ trước 30 tháng 4, đã nghèo mạt sau đợt đánh tư sản 1978. Còn anh, nguyên hạ sĩ quan quân đội CĐ cũ, học tập cải tạo mấy ngày xong thất nghiệp mãi mới kiếm được chỗ làm trong một hợp tác xã mây tre lá với đồng lương cùng tiêu chuẩn nhu yếu phẩm rất thấp.

Lúc ấy, thấy vẻ thiểu não của bạn mình, tôi rủ anh tối 24 tới nhà tôi nhậu lai rai chơi. Đúng hẹn, anh đến và, như cái thói quen khó cải tạo của bọn tư sản là tặng nhau quà Giáng sinh, anh cho tôi hai gói thuốc lá đen quốc doanh “Vàm Cỏ’ hay “Nông Nghiệp” gì đó.

Một tên là xã viên hợp tác xã, một tên là công nhân nông trường, đã tự tổ chức cái-gọi-là tiệc réveillon mừng đón Chúa ra đời gồm 1 lít rượu thuốc cùng mồi thiệt hẻo: đậu phộng rang và khô cá lóc! Lai rai đạm bạc mà cũng kéo dài đến 12 giờ đêm, nghe tiếng chuông nhà thờ báo hiệu thời khắc Chúa ra đời… Hai tên đã uống thật chậm, lặng lẽ nhắc chuyện cũ/người cũ, vài lúc cùng lặng im khá lâu mà mơ hồ hồi tưởng – như một sự níu kéo vô vọng – những kỷ niệm mờ nhạt về quãng đời yên vui là các mùa Noel trong quá khứ..., như thể loay hoay tìm lại hình ảnh hân hoan thời niên thiếu của mình, trong đó tôi không thể nào quên được những món ăn ngon, thơm, đặc biệt chỉ có trong đêm Giáng sinh…

Đến hôm nay, cuộc sống có dễ thở hơn, kinh tế ‘mở cửa’ giúp cho cư dân thành phố dễ kiếm việc làm, dễ có thu nhập hơn, do đó khi đến mùa Giáng sinh, nhiều người có thể tung tiền ra vui chơi hưởng thụ, như trang trí Noel thật rực rỡ tại tư gia và nơi làm việc hay rầm rộ đặt tiệc đãi réveillon ở nhà hàng… Riêng tôi, nhớ lại những mùa Noel đầy khó khăn, thiếu thốn từng trải qua, mơ ước thầm lặng của tôi là hằng năm, đến mùa Giáng sinh/Noel thì tất cả chúng ta có thể cùng theo kiểu thập niên 60 thế kỷ trước, đó là không hề phân biệt giàu nghèo, tôn giáo, thành phần xã hội…, sẵn lòng cùng nhau chia xẻ đồng đều những niềm vui và miếng ăn ngon mừng Chúa ra đời.

PHẠM NGA

(Tháng 12-2022)

 

 

 

Áo dài gấm 

Giữa muôn vàn mẫu áo dài hiện đại đẹp, chất liệu và màu sắc phong phú, áo dài vải gấm vẫn là xu hướng thịnh hành trong năm và được các tín đồ thời trang vô cùng ưu ái. Vải gấm cứng, có độ bóng cùng hoa văn chìm vô cùng sang trọng và quý tộc vừa sinh động lại vừa độc đáo. 

Mẫu áo dài gấm đỏ nổi bật rực rỡ

Xem tiếp những ảnh khác khi click vào đường dẫn dưới đây.

Bật mí TOP 100 mẫu áo dài đẹp nhất năm 2022

 

Đi tìm Phiên Bản Gốc | Kinh Dị - Rùng Rợn - Nổi Da Gà | Vui lòng cho xin một Subscribe | Final World Cup 2018, few minutes watch before watching WC 2022 |

 

https://youtu.be/vUoGSaVE0WU?list=TLPQMTUxMjIwMjLT3UYOPHwzGA   .

 

https://youtu.be/J2udCdTt7wg?list=TLPQMTUxMjIwMjLT3UYOPHwzGA    .

 

 https://youtu.be/rYJjkzq1pec?list=TLPQMTUxMjIwMjLT3UYOPHwzGA   .

 

Phần ba bài GHI CHÉP VỤN VẶT TỪ TÂM DỊCH (tiếp theo+hết) Ký PHAM NGA, với nhạc phẩm Khi Tôi Trở Về, Phạm Đức Nghĩa trình bày.

Kính gửi quý anh chị bài ký của anh Phạm Nga viết về Sài Gòn.

Thành phố này còn hay mất, đối với người di dân từ xa đến đây để làm việc , có thể là một cơn ác mộng khi nhà tùn nhỏ hay lớn đều khủng bố như nhau.

Không hiểu sao lời bài nhạc Khi Tôi Trở Về của anh Phạm Đức Nghĩa có phải là lời tiên tri cho những người chết không quan tài trong lúc bệnh dịch đến từng nhà, từng con phố và đâu đâu cũng chỉ có những cái chết tức tưởi, vừa người, vừa chó, bị chết oan mạng vì ai?

Chuyện khủng khiếp nhất của mười ba con chó theo chủ về quê rồi bị đưa đi giết làm thật nhiều người, trong đó có  tôi vô cùng xúc động.

Chuyện những thây ma bọc plastic hay những cái hòm nằm chồng chất lên nhau chờ hỏa thiêu...

Có thể là ác mộng hay thế giời này sắp tàn lụi rồi?

Caroline Thanh Hươn tt

 

 

GHI CHÉP VỤN VẶT TỪ TÂM DỊCH (tiếp theo+hết)

Ký PHAM NGA

3. Từ Tâm Dịch Ngóng Tin Người Thân Bạn Bè, Ngóng Về Quá Khứ

…Đêm qua, khoảng 1 – 2 giờ mưa tạnh, không hiểu sao đã thiếp đi, coi như ngủ được vài tiếng gần sáng. Nhưng cũng giống như bao ngày qua trong mùa dịch, dù đã tạm ngủ được cũng không hề thấy khỏe khoắn chút nào, nói chi cảm giác vui vui mơ hồ như trước đây khi thức giấc thấy ánh nắng mai tươi tắn của một ngày mới ngoài cửa sổ.

Chợt nhớ những lần bị phong tỏa xưa kia, cũng ở đất Sài Gòn. Như đảo chánh 1963 hay chiến cuộc Mậu Thân1968, đô thành giới nghiêm/thiết quân luật 24/24, phải đóng kín cửa, không được phép ra đường suốt vài ngày, nhưng rõ ràng không căng thẳng như tình trạng phong tỏa tránh dịch hiện nay. Vài lần khác là cảm cúm nặng, cả người rủ liệt hay viêm họng, viêm nhiễm đường hô hấp trên …, để tránh lây cho người trong nhà phải rút vô phòng riêng, ăn uống với chén, ly riêng, nhưng tự cách ly khi ấy cũng chẳng có gì nghiêm trọng bởi trong nhà mọi người vẫn mạnh giỏi, sinh hoạt vẫn bình thường; còn hiện nay, ngoài kia là Sài Gòn đang bị dịch-chết-người rất nặng, dịch-lây-nhiễm rất dữ!

Đang có mặt tại chính mảnh đất mình từng sinh sống lâu nay, nhiều người Sài Gòn lại nhớ Sài Gòn. Đã sống ở thành phố này, dù là dân bản địa tức được sinh ra chốn này hay dân mới nhập cư, dù là dân cố cựu hay dân đang xài sổ tạm trú, bằng những thời gian dài/ngắn khác nhau, dần hồi tử một nguyên mẫu Sài-Gòn-của-chung ai nấy lại có những phần Sài Gòn riêng-cho-mình, đó là những con đường, ngõ hẻm, ngôi chợ, cảnh chùa, quán cà phê, tiệm cơm… bộ nhớ thuộc làu. Những mảnh/miếng Sài Gòn ấy chiếm phẩn rất quan trọng trong vốn sống/kinh nghiệm sống mà mỗi người sẵn lòng chia sẻ, bởi đó là nơi chốn ngày ngày mình cùng gia đình, bạn bè lui tới làm việc kiếm sống, giải trí xả hơi, hẹn hò tình tự, tụ tập tán dóc…

Càng chạnh lòng, xót xa hơn khi xem trên FB những hình ảnh Sài Gòn bị dịch hiện nay, toàn những cảnh hàng rào, kẽm gai giăng bủa như cấm địa quạnh hiu với cảnh người dân cùng khổ và chết chóc. Để rồi liên tưởng, nóng ruột ngóng tin tức/tình hình của người thân, bạn bè xa gần. Trong đó, do cái độc đáo đáng sợ của dịch là nguy cơ nhiễm-đồng-loạt cùng chết-đồng-loạt, được tin tức về người nào là rất mong được biết luôn về tình hình gia đình người ấy nhà ấy, nhất là trường hợp họ đã bị dính Covid!

Như trò thao diễn mở hàng, tháng 5 sớm sủa đã có tin chẳng lành về gia đình em ruột ở Mỹ (Utah).Trong nhà 4 người dương tính Covid nhưng không như ở VN (thời điểm tháng 5/2021) là lập tức bị đưa đi tập trung, ở Mỹ các F0 này tự cách ly tại nhà, tự chữa trị, chăm sóc với hỗ trợ/hướng dẫn qua điện thoại của ngành y tế sở tại. Kết quả là ngoài chuyện cô em dâu/chủ nhà có lúc khó thở, phải dùng máy thở (trong nhà sắm sẵn dành cho trẻ em), 4 bệnh nhân dần hồi khỏe lại, khỏi bệnh.

Trong nước thì cách chống dịch bằng vaccin bắt đầu được thực hiện đồng loạt cho các ngành nghề, tỉnh/thành, tiếc là chậm một cách khó hiểu đối với thành phố Sài Gòn - địa phương có số nhiễm/số chết cao nhất nước! Thôi thì, từ nay trong mong ngóng tin tức lành/dữ của người thân, bạn bè các nơi sẽ kèm theo  một điều không kém khẩn thiết: muốn biết anh em bà con bạn bè chích ngừa mũi 1 chưa, thuốc gì, còn ai chích mũi 1 rồi thì chích mũi 2 chưa.

Sau cái tin phương-xa về gia đình người em bên Mỹ, trong vòng anh em họ Phạm lại vửa có tin phương-gần, rằng cậu em út ở bên huyện Bình Chánh, đã chích mũi 1 vaccin AstraZeneca vẫn dính! Cũng may, kết quả test PCR của Viện Sốt Rét-KST-CT ghi rõ “Dương tính, nồng độ vi rút thấp, Ct: 34”, cần tiếp tục cách ly tại nhà, sau 1 tuần sẽ kiểm tra lại. Tin mới nhất: ở chung nhà với cậu em út có một đứa cháu trai cũng dương tính, được cái điều trị tại nhà 21 ngày thì test thấy âm tính.

Và tất nhiên, điều khiến cho dịch bệnh nguy hiểm, đáng sợ là chết chóc. Trên facebook, website tin tức –thời sự, báo điện tử… ngày nào cũng đầy dẫy hình ảnh, tin tức về cái chết của người dính Covid, gồm  đủ mặt người già, người trong tuổi lao động, trẻ em, cả y tá, bác sĩ, các soeur đi giúp bệnh nhân Covid, người làm việc thiện nguyện, dân lang thang, cơ nhỡ…, cùng những bạn-của-bạn, người-thân-của người-thân… nối tiếp nhau qua đời. Thương tâm nhất là các gia đình có vợ chồng, anh em, ông bà… qua đời cùng một lượt, bỏ lại những đứa con, đứa cháu còn quá bé bỏng đã phải mồ côi, trơ trọi trên đời. Cũng là tin thời sự đấy nhưng quá nghiệt ngã cái loại thời sự đen tối, thương cảm này - giới báo chí từng gọi là dạng ‘tin nhân cảm’. Dịch bệnh thì chưa rõ rệt có dấu hiệu giảm nhẹ, trong lòng cứ lan man những ám ảnh từ loại thời sự khốn khổ ấy. Tối ám nhất là tin một chị bạn lứa 70 như mình, nhà giáo về hưu cô đơn cô độc, chị mắc bệnh tiểu đường, huyết áp cao lâu năm nên từng nói là không chích vaccin, rốt cuộc do một người em trai đến thuyết phục, chị chịu đi chích thì chỉ gần 2 ngày sau mũi chích thứ nhất, chị sốc thuốc qua đời tại nhà. Và một anh cũng cựu nhà giáo, bạn-của-bạn, cũng ngoài 70t.,không thể nào quên khi mới quen mình hỏi ‘Nhà mấy đứa, còn đi học hết hả?’, anh trả lời tếu ‘Hai đứa! Đi học gì? Là tui với bả đó!’, mới biết anh chị hiếm muộn. Trời ạ, giờ anh mất chẳng có đứa con nào để tang…

TẠM KẾT

May mắn, con hẻm nhà mình đang thuộc “vùng xanh”, tức vùng không có dịch. Trong 2 tháng qua, đã 5 lần test nhanh, dân cư toàn tổ dân phố đều âm tính, chỉ có 1 trường hợp dương tính nhẹ, tự cách ly và trước nhà này không bị giăng ru-băng gì cả. Nhưng khung cảnh các “vùng xanh” cũng chẳng vui vẻ, sáng sủa gì vì “vùng xanh”   phải tự bảo vệ bằng cách cách ly đối với các “vùng vàng”, “vùng cam”, “vùng đỏ” xung quanh; thế là giăng rào cản, lập trạm gác, treo bảng hạn chế ra vào. Shipper cần vô hẻm giao hàng phải đứng lại bên ngoài rào cản, chờ khách ra nhận hàng…

Tù túng trong nhà, tóc mấy tháng không đi cắt đã dài phủ ót phủ tai. Hiện tại ê chề quá nên cứ nhìn vào trống không mà ngóng về quá khứ - một Sài Gòn xưa cũ. Đã chẳng chút nhàm chán khi theo dõi vô số hình ảnh thành phố ngày xưa mà nhiều người đã bỏ công lục lạo, sưu tầm để đăng liên tục lên FB. Có thể nói, bất cứ hình ảnh nào của Sài Gòn xưa, tử cảnh thiếu nữ với tà áo dài thướt tha trên phố, anh lính đi dạo với người yêu, em bé bán mía ghim, chị bán chè gánh, chú ba bán nước mía…, thì cảnh nào, người nào, món hàng nào cùng đều có thể khiến người xem chạnh lòng, càng nhớ thương Sài Gòn dĩ vãng.

Cũng có lúc mơ tưởng về tương lai – một Sài Gòn an vui trở lại, trận dịch đi qua, người người trút bỏ nỗi lo dính vi- rút cùng nỗi ám ảnh của cái chết. Sài Gòn hồi sinh, ai nấy có thể tự do đi lại, gặp gỡ nhau; riêng mình sẽ đi công viên tập thể dục, đi bệnh viện mỗ con mắt đục thủy tinh thể đã trễ hẹn mỗ cả năm rồi, mang đi sửa đồ đạc bị hõng giữa mùa dịch, đi siêu thị mua sắm vài thứ đồ dùng. Nhất định sẽ đi thăm bà con, họp mặt bạn bè, đi cà phê, đi bia bọt, đến với đám văn nghệ lê lết quán cóc vỉa hè, tán dóc, chém gió vô tội vạ, tha hồ kể cho nhau nghe nhiều chuyện với lời mở đầu “Nhớ cái hồi còn dịch…”.

PHẠM NGA

(2021, tháng 9 còn dịch)

Trần Văn Lương và bài thơ với năm thứ tiếng tuyệt vời La Promesse Rompue hay Lời Hứa Không Tròn hay La Promesa Rota hay The Broken Promise hay 違誓.

p_c90 · "Trở Về " Nhạc và Lời Phạm Mỹ Lộc , hòa âm và trình bày Phạm Đức Nghĩa

tt

 Có những ngôn ngữ để bày tỏ niềm đau khi tình đã qua.

Thời gian chẳng bao giờ ngừng lại và khi chỉ còn tiếc nuối thì muốn nói cũng đã muộn màng.

Người về bên ấy có vui không?

Nếu quý anh chị nào có đồng cảm với anh Trần Văn Lương, mời quý anh chị cùng thưởng thức lối hành thơ và nỗi niềm đau đớn cho một chuyện tình khi chúng ta không thể nào vượt biên giới sống và chết.

"Est-ce par toi, brisant le vœu,

Ou par moi, rompant la promesse,

Que nous devons vivre en détresse,

Toi dans les cieux, moi dans ce lieu?"

thơ Trần Văn Lương

Cám ơn những bài thơ với những nét đẹp ngôn ngữ khác nhau của anh cho cùng một câu chuyện thơ.

Caroline Thanh Hương

 

 

Kính gửi đến quý anh chị con cóc cuối tuần.

Dạo:

        Trách em sao vội về trời,

Trách anh sao mãi còn nơi dương trần.

 

I. Cóc cuối tuần Phú Lang Sa:

 

      La Promesse Rompue     

(Cho những ai đang buồn đau vì lẻ bạn)

 

Que c'est loin le jour où nous deux,

Les yeux imprégnés de tendresse,

Et le cœur inondé d'ivresse,

Nous avons échangé nos vœux.

 

Nous nous sommes alors promis

Que, durant ce séjour sur terre,

Quoi qu'il nous advienne, ma chère,

Nous ne serions point désunis.

 

Mais parvient soudain ton trépas,

La vie dès lors n'est qu'un orage.

Hélas, je manque le courage

De suivre d'emblée dans tes pas.

 

Est-ce par toi, brisant le vœu,

Ou par moi, rompant la promesse,

Que nous devons vivre en détresse,

Toi dans les cieux, moi dans ce lieu?

 

Chérie, je ne sais pas pourquoi

Dieu t'a déplacée de ce monde,

Laissant cette âme vagabonde

Traînasser ici-bas sans toi.  

           Trần Văn Lương

              Cali, 1/2021

 

II. Phỏng dịch thơ Việt:

 

   Lời Hứa Không Tròn

 

Đã xa lắm ngày chúng mình hai đứa,

Nhu tình dâng tràn mắt tựa sóng khơi,

Và con tim như chén rượu đầy vơi,

Cùng trịnh trọng trao nhau lời thệ nguyện.

 

Rồi thủ thỉ câu thề non hẹn biển,

Hứa cùng nhau đi trọn chuyến xe trần,

Dù cho đời đầy đau khổ gian truân,

Mình sát cánh, mặc muôn phần khốn khó.

 

Nhưng đau đớn, em qua miền thiên cổ,

Đời anh nay toàn giông gió não nề.

Anh trách mình sao lưu luyến bến mê,

Không can đảm theo em về tiên cảnh.

 

Có phải tại em vội vàng cất cánh,

Hay tại anh bạc hãnh chẳng giữ lời,

Nên giờ đây mình day dứt một đời,

Hai đứa phải hai nơi buồn tê tái.

 

Anh không hiểu sao trời xanh tai quái,

Bắt em yêu trở lại chốn thần tiên,

Để mặc anh dưới thế với muộn phiền,

Chẳng còn có em bên mình sớm tối.

                  Trần Văn Lương

                      Cali, 1/2021

 

III. Phỏng dịch thơ Tây Ban Nha:

 

       La Promesa Rota

 

Lejos parece el día en que nosotros,

Los ojos de ternura y amor llenados,

Los corazónes de gozo inundados,

Intercambiamos los deseos nuestros.

 

Nos prometimos, siempre bendecidos,

Que, durante la estancia en esta tierra, 

Aunque nosotros el destino atierra,

Estaríamos nunca desunidos.

 

De repente la muerte te ha raptado,

Se ha transformado la vida en tormenta.

Carece de coraje mi alma incruenta

De seguirte y quedarme así a tu lado.

 

¿Eres el que en tus votos ha fallado,

O soy el que ha roto mi propia promesa,

Que nuestro sufrimiento nunca cesa,

Y que nuestro destino es separado?

 

Nunca llego a entender, querida mía,

Por qué del mundo Dios te ha colegido,

Mientras que este errabundo es permitido

Vagar aquí sin ti su entero día.

                Trần Văn Lương

                   Cali, 1/2021

 

IV. Phỏng dịch thơ Anh văn:

 

        The Broken Promise

 

How far away, my dear, has been the day

When we, the eyes imbued with tenderness,

The joyous hearts immersed in drunkenness,

Exchanged the vows that only love can say.

 

We promised one another eagerly

That through the span of our short earthly stay,

Whatever fate inflicts on us each day,

We shall remain together willingly.

 

But, sad to say, your end came suddenly,

And since then life became a stormy hell.

I lack the courage and the luck as well 

To follow in your footsteps readily.

 

Is it because of you who broke the vow,

Or really me who broke my given oath,

That in distress we have to languish both,

Condemned to stay in isolation now?

 

I never do succeed to understand

Why God decides to take you off our site,

But allows me, this drifting parasite,

To roam down here without your loving hand.

           Trần Văn Lương

              Cali, 1/2021

 

 

V.  Phỏng dịch thơ Hán:

 

      違誓

 

這 天 二 小 靈,

臉 色 滿 柔 情,

眼 大 睜 心 醉,

欣 欣 結 誓 盟.

 

莊 嚴 起 諾 言

水 若 淹 乾 坤,

火 若 吞 宇 宙,

難 分 隔 我 們.

 

妳 命 忽 逢 終,

世 間 乍 困 窮.

我 肝 微 不 敢

同 妳 赴 天 宮.

 

真 由 妳 負 情,

還 是 我 忘 盟,

而 兩 人 遭 苦,

不 能 共 此 生? 

 

永 遠 我 難 明

老 天 怎 無 情,

迫 妳 回 仙 界,

我 此 處 伶 仃.

       陳 文 良

 

Âm:

 

        Vi Thệ

 

Giá thiên nhị tiểu linh,

Kiểm sắc mãn nhu tình,

Nhãn đại tranh, tâm túy,

Hân hân kết thệ minh.

 

Trang nghiêm khởi nặc ngôn,

Thủy nhược yểm càn khôn,

Hỏa nhược thôn vũ trụ,

Nan phân cách ngã môn.

 

Nễ mệnh hốt phùng chung,

Thế gian sạ khốn cùng,

Ngã, can vi, bất cảm

Đồng nễ phó thiên cung.

 

Chân do nễ phụ tình,

Hoàn thị ngã vong minh,

Nhi lưỡng nhân tao khổ,

Bất năng cộng thử sinh?

 

Vĩnh viễn ngã nan minh

Lão thiên chẩm vô tình,

Bách nễ hồi tiên giới,

Ngã thử xứ linh đinh.

     Trần Văn Lương

 

Nghĩa:

 

   Trái Lời Thề

 

Ngày đó hai linh hồn nhỏ,

Sắc mặt ôn nhu dịu dàng,

Mắt mở lớn, con tim ngất say,

Hớn hở kết câu thệ ước.

 

(Mình) nghiêm trang hứa rằng

Cho dù nước (có) ngập trời đất,

Cho dù lửa (có) nuốt trọn vũ trụ,

(Thì cũng) khó mà chia cách chúng ta.

 

(Nhưng) em chợt mất đi,

Đời bỗng khốn khổ gian nguy,

Anh, gan nhỏ, không dám

Theo em cùng lên trời.

 

Có thực là bởi em phụ tình,

Hay chính là tại anh quên lời thề,

Mà hai người (phải) gặp đau khổ,

Không thể cùng chung sống (trọn) kiếp này.

 

Anh mãi mãi khó mà hiểu được

Tại sao trời già lại vô tình

Bắt em về cõi tiên,

(Lại bắt) anh lẻ loi ở chốn này.